close
Kitlesel Fonlamaya Dair İpuçları

Destekçiler Diğerlerinin Ne Düşündüğünü Bilmek İstiyor

Kitlesel fonlama kampanyalarının başarıyla tamamlanıp tamamlanamayacağı muammadır; kimi kampanyalar hızlı başlayıp sonraları tıkanırken, kimileri ise kar topu misali giderek artan bir ilgi görür.

New York’ta bulunan Binghamton Üniversitesi’nden bilim insanları tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, arkadaşlardan ve uzmanlardan alınacak sosyal bilgilerin, potansiyel destekçilerin kampanyalara daha sıcak yaklaşmasını sağlayabileceğini ortaya koyuyor.

Arıkovanı gibi kitlesel fonlama platformlarında genellikle genç girişimciler tarafından ortaya çıkarılan yenilikçi projeler topluluk ile buluşturuluyor. Bu projelerde destekçiler daha önce eşi benzeri görülmemiş bir belirsizlik ile karşı karşıya geliyor: Girişimcinin yetkinliği. Ürünlerin tamamlanmış ve sevkiyata hazır olduğu geleneksel e-ticaret platformlarının aksine, kitlesel fonlama platformlarında boy gösteren ürünlerin gönderilmeden önce seri üretime girmesi gerekir. Bu noktada devreye giren girişimcinin yetkinliğinin belirsizliği ise proje sahibinin ürünü gerçekten tamamlayıp satışa hazır hale getirebileceğine dair belirsizliği işaret ediyor.

Araştırma, kitlesel fonlama kampanyalarına destek olmak isteyen insanların projelere dair çok fazla bilgiye maruz kaldıklarında anlam karmaşası yaşadığına işaret ediyor. Bu durumda sürü psikolojisine kapılan destekçi, elinde geçerli doneler olmasa da ilginç bulduğu projeleri diğerlerinden ayrıştırmaya güdülenebiliyor. Gelgelelim, bu senaryoda destekçilerin verdiği kararların iyi düşünülmüş olduklarını söylemek mümkün değil. Araştırmacılara göre, destekçilerin karar verme sürecine destek olacak mekanizmalar geliştiren kitlesel fonlama platformları uzun vadede daha başarılı olabilirler. Önerileri ise arkadaşlar ve uzmanlar aracılığıyla destekçilere güven aşılamak.

“Kitlesel fonlama platformları Facebook’tan bilgi toplayabilir ve bir projeyi desteklediğinizde Facebook arkadaşlarınızın bundan haberdar olmasını sağlayabilir.” diyen Binghamton Üniversitesi öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Surinder Singh Kahai, kitlesel fonlamada sosyal bilginin olası kullanım şekillerine bir örnek daha veriyor: “Sosyal bilgi LinkedIn gibi kaynaklardan da çekilebilir. Bu sayede, eğer bir mühendis donanım tabanlı bir projeyi desteklerse, platform onun bir uzman olduğunu bilir ve projenin bir uzman tarafından desteklendiğini potansiyel destekçiler ile paylaşabilir.”

Kahai ve aynı üniversitede öğretim üyeliği yapan meslektaşı Yrd. Doç. Dr. Ali Alper Yayla, farklı karmaşıklık düzeyindeki ürünlerin kitlesel fonlama başarısında farklı referans gruplarının (uzmanlar, arkadaşlar, aile fertleri ve topluluk) etkisini incelediler.

Bir kitlesel kaynak pazaryeri olan Amazon Mechanical Turk üzerinden buldukları denekler ile çalışan bilim insanları, kitlesel fonlama deneyimini kopyalayan web sayfaları tasarladı ve farklı referans gruplarının yorumlarını yerleştirdi. Hem direkt hem de üstü kapalı sosyal bilgiler sunan araştırmacılar, destekçilerin hangi senaryolarda hangi referans gruplarından daha fazla etkilendiğini saptamayı başardı.

Deney sonucuna göre, görece karmaşık olmayan ürünlerde destekçiler dolaylı bilgilere ihtiyaç duyarken, destek kararlarını verirken arkadaşlarına uymayı uzmanlara ve topluluğa kulak asmaya yeğliyor. Öte yandan karmaşık ürünlerde ise insanlar ellerini ceplerine atmak için direkt bilgiler ile aydınlatılmak ve uzmanlara kulak asarak kararlarının geçerliliğini sağlamak istiyor.

Ali Alper Yayla şöyle açıklıyor: “Dış kaynaklara bakmamız gerekiyor; arkadaşlarımızı, ailemizi, uzmanları ve topluluğu kapsayan spesifik referans gruplarına. Otomobilimi tamir ettirmek için iyi bir tamirci aradığımda uzmanları dinlemem gerekir fakat şu an arkadaşlarımın söylediklerinden ya da Yelp gibi sitelerde yazanlardan hareketle tercih yapıyorum.”

Lei Yu, Ali Alper Yayla ve Surinder Kahai tarafından gerçekleştirilen araştırmanın detaylarına aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

Guiding the Herd: The Effect of Reference Groups in Crowdfunding Decision Making

Yorum Gönder